جديد ترين محصولات
ادامه لیست
شنبه 03 تیر 1396

هوش هيجاني بار آن

در سال 1980 روون‌ بار- آن با طرح اين سوًال كه « چرا برخي از مردم نسبت به برخي ديگر در زندگي موفق‌ترند»آغازشد.
وي معتقد است كه هوش هيجاني مجموعه‌اي است از توانايي‌ها، قابليت‌ها و مهارت‌هايي كه فرد را براي سازگاري با محيط و كسب موفقيت در زندگي تجهيز مي‌كند و صفت هيجان در اين نوع هوش ركن اساسي است كه آن را از هوش شناختي متمايز مي‌

نظريه‌پردازان هوش هيجاني

تاكنون از هوش هيجاني تعاريف متعددي شده است كه از اين تعاريف مي‌توان دو خط نظري كلي را برداشت نمود:
الف- ديدگاه اوليه هوش هيجاني را به عنوان نوعي از هوش تعريف مي‌كند كه هيجان و عاطفه را نيز در بر‌مي‌گيرد.

ب- ديدگاه تركيبي است كه هوش هيجاني را با ساير توانايي‌هاي تشخيصي نظير انگيزش تركيب مي‌كند. از نظريه‌پردازان ديدگاه اول مي‌توان «ماير و سالووي» و از نظريه‌پردازان ديدگاه دوم مي‌توان «گلمن و بار- آن» را نام برد ( به نقل از سبحاني،1383).

الف-هوش هيجاني به عنوان يك الگوي توانايي ذهني

هوش هيجاني طبق نظريه ماير و سالووي تنها بازتاب يك توانايي يا خصيصه نيست، بلكه تلفيقي از چند  توانايي استدلال و هيجان متمايز است و نسبت به هوش اجتماعي توجه بيشتري به مسائل اساسي هيجاني و فرو نشاندن مشكلات شخصي و اجتماعي افراد دارد. به اعتقاد آنها افراد داراي هوش هيجاني بالا به لحاظ داشتن رضايت بيشتر از محيط خانوادگي – كه مشوق يادگيري احساسات و درك زيبايي‌ها در آنهاست معمولا افرادي منظم، خونگرم، با انگيزه و خوش‌بين هستند (اكبرزاده، 1383).

سالووي و ماير (1997) هوش هيجاني را اين‌گونه تعريف مي‌كنند: «توانايي ظرفيت دريافت، فهم، تنظيم هيجانات و استفاده از آن در افكار و رفتار خود»

ب) هوش هيجاني و موًلفه‌هاي آن از ديدگاه «بار- آن»:

يكي ديگر از نظريه‌پردازان مدل تركيبي هوش هيجاني، بار- آن است. هوش هيجاني به وسيله بار- آن اين‌گونه تعريف شده است: « يك دسته از مهارت‌ها، استعدادها و توانايي‌هاي غيرشناختي كه توانايي موفقيت فرد را در مقابله با فشارها و اقتضاهاي محيطي افزايش مي‌دهد»بنابراين هوش هيجاني يكي از عوامل مهم در تعيين موفقيت فرد است (در زندگي و شغل) و مستقيما بهداشت رواني فرد را تحت تاًثير قرار مي‌دهد هوش هيجاني با ساير تعيين‌كننده‌هاي مهم ( توانايي موفقيت فرد در مقابله با اقتضاهاي محيطي) از قبيل: آمادگي‌هاي زيستي- پزشكي، استعدادهاي هوش شناختي و واقعيت‌ها و محدوديت‌هاي محيطي در تعامل است ( بار- آن، 2000). بار- آن15 موًلفه هوش هيجاني در 15 خرده مقياس پرسش‌نامه هوش بهر هيجاني بار- آن معرفي كرده است هوش هيجاني و مهارت‌هاي هيجاني طي زمان رشد مي‌كنند، طي زندگي تغيير مي‌كنند و مي‌توان با آموزش و برنامه‌هاي اصلاحي مانند تكنيك‌هاي درماني آن را بهبود بخشيد (ماير، 2003، ترجمه نوري، 1383) 15 عاملي كه توسط بار- آن به عنوان عامل‌هاي هوش هيجاني در نظر گرفته شده‌اند عبارتند از:

خودآگاهي هيجاني، احترام به خود، ابراز وجود، خود‌شكوفايي، استقلال، همدلي، روابط بين فردي، مسئوليت اجتماعي، توانايي حل مساًله، آزمون واقعيت، انعطاف‌پذيري، تحمل استرس، كنترل تكانه، شادكامي و خوش‌بيني مي‌باشند (بار- آن، 1997).

بار-‌آن مدلي از توانش‌هاي هيجاني را ارائه داده است كه اين مدل 5 حيطه يا گستره از مهارت‌ها (توانايي‌ها) را در بر‌مي‌گيرد:

1. مهارت‌هاي درون فردي:[1] كه خود‌آگاهي هيجاني ( بازشناسي و فهم احساسات خود) جراًت ( ابراز احساسات، تفكرات و دفاع از حقوق شخصي به شيوه‌اي سازنده)، خود‌ تنظيمي( آگاهي، فهم، پذيرش و احترام به خويشتن) شكوفايي ( تحقق بخشيدن به استعدادهاي بالقوه خويشتن) و استقلال ( خودفرماني، خودكنترلي،در تفكر و عمل شخص و رهايي از وابستگي هيجاني) را در برمي‌گيرد.

2. مهارت‌هاي بين فردي[2]: كه شامل روابط بين فردي ( آگاهي و درك احساسات ديگران) كه با ايجاد و حفظ روابط رضايت‌بخش 2 جانبه به صورت نزديكي هيجاني و وابستگي مشخص مي‌شود، تعهد اجتماعي ( عضو موًثر و سازنده گروه اجتماعي خود بودن و نشان دادن خود به عنوان يك شريك خوب) و همدلي است.

3. سازگاري[3]: شامل مساًله‌گشايي ( تشخيص و تعريف مسائل، همچنين ايجاد راهكارهاي موًثر)، آزمون واقعيت (ارزيابي مطابقت ميان آنچه به طور ذهني و آنچه به طور عيني تجربه مي‌شود) و انعطاف‌پذيري( تنظيم هيجان، تفكر و رفتار به هنگام تغيير موقعيت و شرايط) مي‌باشد.

4. كنترل استرس[4]: كه توانايي تحمل استرس (مقاومت در برابر وقايع نامطلوب و موقعيت‌هاي استرس‌زا)، كنترل تكانه (ايستادگي در برابر تكانه يا انكار تكانه) را شامل مي‌شود.

5. خلق عمومي[5]: كه شامل شادي (احساس رضايت از زندگي، شاد كردن خود و ديگران) و خوش‌بيني ( نگاه به جنبه‌هاي روشن زندگي و حفظ نگرش مثبت حتي در مواجهه با ناملايمات) را شامل مي‌شود (بار- آن، 1997).

 

 

 



[1] - Interpersonal Skills

[2] -intra personal skills

[3] -adaptability

[4] - stress manarement

[5] - General mood

logo-samandehi
سبد خرید شما
تعداد محصول 0
  1. محصول
  2. قیمت
  3. تعداد
جمع خرید شما 0 تومان
سبد خرید خالی کردن سبد خرید
عضویت در خبر نامه
ایمیل  
شماره موبایل
 
 
عضویت انصراف از عضویت
پيگيري سفارشات
کد پیگیری سفارش:  

ارسال کد سفارش
LiveZilla Live Help
پیاده سازی شده توسط گروه برنامه نویسی آوا - Powered By AVASHOP